Theo kết quả khảo sát 52 làng nghề điển hình trong cả nước của Đề tài KC.08.09 cho thấy: Trong số đó, có 46% làng nghề có môi trường bị ô nhiễm nặng (đối với không khí hoặc nước hoặc đất hoặc cả ba dạng), 27% ô nhiễm vừa và 27% ô nhiễm nhẹ. Các kết quả quan trắc trong thời gian gần đây cho thấy ô nhiễm của các làng nghề không giảm mà còn có xu hướng gia tăng.
Để phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2010 "phát triển kinh tế - xã hội gắn chặt với bảo vệ và cải thiện môi trường, đảm bảo sự hài hòa giữa môi trường nhân tạo với môi trường thiên nhiên, giữ gìn đa dạng sinh học".
Trong phát triển sản xuất kinh doanh ở các làng nghề, bảo vệ môi trường phải được kết hợp hài hòa và hướng tới cải thiện môi trường. Điều đó có nghĩa là không hy sinh lợi ích môi trường cho lợi ích trước mắt. Các lợi ích từ sản xuất, kinh doanh cần được chia sẻ cho hoạt động bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững chung của làng nghề, bao gồm cả cộng đồng dân cư xung quanh.
Theo đó, cụ thể hóa quan điểm của Đảng và Nhà nước về bảo vệ môi trường trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là nhiệm vụ của toàn xã hội, của các cấp, các ngành, các tổ chức, công đồng và của mọi người dân. Vì vậy, bảo vệ môi trường làng nghề phải là trách nhiệm chung của chính quyền các cấp, địa phương, của cộng đồng sản xuất, kinh doanh và cộng đồng dân cư làng nghề. Chính quyền các cấp ở địa phương có vai trò chủ động trong việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước về bảo vệ môi trường, hỗ trợ và dẫn dắt các hoạt động bảo vệ môi trường ở làng nghề. Trách nhiệm của cộng đồng sản xuất kinh doanh làng nghề bao gồm trách nhiệm của bản thân cơ sở sản xuất đối với bảo vệ môi trường và chia sẻ với cộng đồng dân cư xung quanh.
Trên cơ sở các quan điểm nêu trên, để giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề cần phải áp dụng tổng hợp các giải pháp quản lý như ban hành các chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường làng nghề, quy hoạch môi trường, quan trắc, kiểm soát ô nhiễm môi trường làng nghề, giáo dục nâng cao nhận thức kết hợp với các giải pháp kỹ thuật như áp dụng sản xuất sạch hơn, xử lý ô nhiễm. Bên cạnh đó cần chú ý kết hợp các biện pháp mang tính khuyến khích các hoạt động bảo vệ môi trường và các biện pháp, chế tài nhằm hạn chế, ngăn cấm các hành vi gây tổn hại tới môi trường làng nghề.
(Nguồn: Bộ TNMT)
