Năm 2005, doanh nghiệp Sinh Trường được tỉnh Cao Bằng cấp phép cho xây dựng xưởng sản xuất giấy tại xóm Nà Choóng, xã Duyệt Trung, Thị xã Cao Bằng. Sau một thời gian thi công, lắp đặt thiết bị, tháng 3/2008, dây chuyền sản xuất giấy chính thức đi vào hoạt động. Thế nhưng, kể từ đó người dân địa phương bắt đầu phải gánh chịu cảnh ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của nhân dân sống xung quanh khu vực nhà máy.
Chúng tôi có mặt tại xóm Nà Choóng, xã Duyệt Trung đúng lúc xưởng sản xuất giấy của Doanh nghiệp Sinh Trường đang hoạt động. Đứng ở sân nhà anh Trần Văn Đông, một trong những gia đình sống ngay sau lò hơi của cơ sở sản xuất giấy, chứng kiến máy chạy ầm ầm và khí than bốc lên nghi ngút chúng tôi thực sự cảm thông với nỗi khổ của người dân ở đây. Chỉ khoảng 15 phút nhưng chúng tôi cảm thấy hết sức khó chịu vì mùi khói than của lò hơi và bụi giấy. Dẫn chúng tôi đi xem dọc cầu thang đến sàn nhà đâu đâu cũng có bụi than, bà Ngô Thị Bài, mẹ anh Đông cho biết: Ngày nào bà cũng phải quét nhưng khi nhà máy hoạt động thì trong nhà lại có một lớp bụi than như thế. Tuy nhiên, khổ nhất vẫn là mùi khói than. Mặc dù đã đeo khẩu trang nhưng khi nhà máy hoạt động là bà phải sang ở chỗ khác.
Đến nhà bà Dương Thị Nghi, sống ngay đằng sau nhà máy khi dây chuyền đang hoạt động chúng tôi mới cảm thấy hết nỗi khổ của người dân nơi đây. Ngoài tiếng máy chạy ầm ầm, khói và bụi than của lò hơi, ngay trên bức tường của xưởng có một lỗ thoát hơi đường kính đến 40 cm hơi nước bốc ra nghi ngút lẫn mùi khó chịu. Dọc theo chân tường nhà xưởng, nước thải màu xanh đen bốc mùi khó chịu vô tư chảy suốt từ lò hơi theo rãnh ra bờ sông. Anh Đào Xuân Luyến, nhà ở sau xưởng sản xuất bức xúc cho biết nếu doanh nghiệp không có biện pháp giảm thiểu tác động môi trường thì gia đình cũng đến phải bán đất cho doanh nghiệp để chuyển đến nơi khác ở.
Nhà bà Hoàng Thị Huyện, một trong những căn hộ sống đằng sau nhà máy cũng phải gánh chịu tình trạng ô nhiễm môi trường như vậy. Chúng tôi chứng kiến một dải đất chạy ra bờ sông ngấm đầy chất thải, xung quanh cây cối không thể mọc được. Ngay cả chiếc giếng nước của gia đình ngày thường trước đây vốn trong xanh là thế nhưng từ khi nhà máy đi vào hoạt động nước đã đóng váng, bốc mùi khó chịu, không thể dùng cho sinh hoạt. Chủ doanh nghiệp cũng biết và đã phải đầu tư đưa nước máy về cho gia đình. Đi tiếp ra bờ sông Bằng, chúng tôi thấy một khoảnh đất chứa đầy chất thải, nước đục lờ lờ bốc mùi khó chịu. Bác Tạ Ngọc Tiến, Trưởng xóm Nà Choóng bức xúc cho biết: Từ khi cơ sở sản xuất này đi vào hoạt động, hơn 100 hộ dân của 2 xóm Nà Choóng và Nà Danh phải sống chung với tình trạng ô nhiễm môi trường trầm trọng. Khổ nhất là những hộ sống xung quanh khu vực nhà máy. Ngoài tiếng ồn của động cơ, người dân ở đây còn phải chịu hít thở không khí bị ô nhiễm do khói than, bụi than của lò hơi, nước thải ngấm ra xung quanh.
Trao đổi với chúng tôi, ông Trịnh Khắc Ngọc, Giám đốc Doanh nghiệp Sinh Trường lại một mực khẳng định, xưởng sản xuất giấy của doanh nghiệp không ảnh hưởng đến môi trường. Nước sản xuất được tuần hoàn trong các bể đó nên không có nước thải ra môi trường. Đối với xử lý khói bụi của lò hơi, toàn bộ khói bụi đều được đưa qua 1 bể nước sau lò hơi để lắng bụi. Ông Ngọc cho rằng, những kiến nghị của người dân tại xóm Nà Choóng là chưa có căn cứ.
Thế nhưng, ông Đoàn Ngọc Báu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Cao Bằng cho biết: Việc ô nhiễm môi trường ở Xưởng sản xuất giấy vệ sinh của Doanh nghiệp Sinh Trường là có thật. Cụ thể nhất việc ống khói của lò hơi đã bị gãy đổ đã là vi phạm, làm ô nhiễm môi trường. Doanh nghiệp cần phải đầu tư xây dựng ống khói lò hơi cao hơn, tránh phát tán trực tiếp khói bụi ra môi trường xung quanh như hiện nay. Về nước thải và tiếng ồn, đơn vị sẽ khẩn trương tiến hành kiểm tra. Nếu vi phạm sẽ xử lý theo pháp luật.
Dư luận mong muốn các cấp, ngành chức năng sớm có biện pháp xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường, trả lại môi trường sống trong lành cho người dân 2 xóm Nà Choóng và Nà Danh, xã Duyệt Trung, thị xã Cao Bằng.
(Nguồn: Bộ TNMT)
